เปิดความหมาย “ลำนำ” แปลว่าอะไร? ทำไมซีรีส์จีนชอบเอาคำนี้มาตั้งชื่อเรื่อง

เปิดความหมายของคำว่า “ลำนำ” แปลว่าอะไร? ทำไมซีรีส์จีนชอบเอาคำนี้มาตั้งชื่อเรื่องเวอร์ชันภาษาไทย

ใครที่ดูซีรีส์จีนบ่อย ๆ น่าจะคุ้นกับชื่อภาษาไทยที่มีคำว่า “ลำนำ” อยู่ไม่น้อย โดยเฉพาะซีรีส์แนวย้อนยุค หรือเรื่องราวความรักที่เกิดขึ้นท่ามกลางการเมืองและโชคชะตา จนหลายคนอาจสงสัยว่า จริง ๆ แล้วคำว่า “ลำนำ” แปลว่าอะไร

ความจริงแล้ว “ลำนำ” เป็นคำไทยที่มีความหมายเกี่ยวข้องกับบทกลอนและการขับร้อง และเมื่อถูกนำมาใช้ในชื่อภาพยนตร์ นิยาย หรือซีรีส์ ก็ให้ความรู้สึกคล้ายกับ “เรื่องราวที่ถูกขับขาน” จึงเหมาะอย่างยิ่งกับงานที่มีบรรยากาศย้อนยุคและมีความเป็นวรรณกรรม

“ลำนำ” แปลว่าอะไร?

ตาม พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554 คำว่า “ลำนำ” หมายถึง “บทกลอนที่ใช้ขับร้อง” เช่น บทละคร สักวา เสภา และบทดอกสร้อย กล่าวอย่างง่ายคือเป็นบทประพันธ์ที่ไม่ได้มีเพียงข้อความหรือเรื่องราว แต่ยังมีจังหวะและท่วงทำนองที่สามารถนำไปขับร้องได้

เมื่อคำว่า “ลำนำ” ถูกนำมาใช้ในภาษาสมัยใหม่ ความหมายจึงไม่ได้จำกัดอยู่เพียงบทกลอนสำหรับร้องเท่านั้น แต่ยังถูกนำมาใช้ในเชิงวรรณศิลป์ เพื่อให้ความรู้สึกถึง บทเพลง เรื่องราว หรือเหตุการณ์ที่ได้รับการเล่าขาน

เช่น “ลำนำรัก” ซึ่งให้ความรู้สึกคล้าย “บทเพลงแห่งความรัก” หรือ “เรื่องราวความรักที่ถูกขับขาน”

ทำไมคำว่า “ลำนำ” ถึงฟังดูเข้ากับซีรีส์จีน?

จุดเด่นของคำว่า “ลำนำ” คือเป็นคำที่ให้บรรยากาศ โบราณ อ่อนหวาน และมีความเป็นบทกวี ต่างจากคำธรรมดาอย่าง “เรื่องราว” หรือ “ความรัก” เมื่อนำไปประกอบชื่อเรื่องจึงช่วยสร้างภาพของโลกย้อนยุคขึ้นมาได้ทันที

ยิ่งเมื่อใช้กับซีรีส์จีนประเภทพีเรียด ซึ่งมักมีทั้งความรัก การจากลา การแก่งแย่งอำนาจ และโชคชะตาของตัวละคร คำว่า “ลำนำ” จึงทำให้ชื่อภาษาไทยฟังดูเหมือนเรื่องราวที่ถูกเล่าสืบต่อกันมาเป็นเวลานาน

ชื่อภาษาไทยไม่ได้แปลตรงจากภาษาจีนเสมอไป

ซีรีส์จีนที่มีคำว่า “ลำนำ” ในชื่อภาษาไทย ไม่ได้หมายความว่าชื่อภาษาจีนต้นฉบับจะมีคำที่แปลว่า “ลำนำ” อยู่เสมอไป เพราะชื่อภาษาไทยของซีรีส์จำนวนมากเป็นการปรับหรือสร้างชื่อใหม่ให้เหมาะกับผู้ชมไทย มากกว่าการแปลคำต่อคำ

ผู้แปลหรือแพลตฟอร์มอาจเลือกคำที่ช่วยบอกแนวเรื่องและสร้างอารมณ์ให้คนดูเข้าใจได้ทันที เช่น หากเป็นเรื่องรักในราชสำนัก ก็อาจนำคำว่า “ลำนำ” มารวมกับคำว่า “รัก” หรือ “บัลลังก์” เพื่อให้ชื่อดูโรแมนติกและมีความย้อนยุคมากขึ้น

ตัวอย่างซีรีส์ที่มีคำว่า "ลำนำ"

ตัวอย่างเช่นซีรีส์ “ลำนำรักเคียงบัลลังก์” ทาง WeTV ซึ่งมีชื่อภาษาจีนว่า 与君歌 (Yǔ Jūn Gē)

• 歌 (Gē/เกอ) มีความหมายเกี่ยวกับบทเพลง
• 与君 (Yǔ Jūn/อวี่ จวิน) มีความหมายในลักษณะ “กับท่าน” หรือ “ร่วมกับเจ้า” 

หากแปลตรงตัวคือ "ขับขานบทเพลงร่วมกับเจ้า" แต่ชื่อไทยเลือกใช้คำว่า “ลำนำรักเคียงบัลลังก์” เพื่อสะท้อนทั้งความรักและเรื่องราวการเมืองในราชสำนักของเรื่อง ทำให้เพียงเห็นชื่อ ผู้ชมก็พอจะเดาได้ทันทีว่าเป็นซีรีส์จีนย้อนยุคที่มีทั้งโรแมนติกและการชิงอำนาจ

อีกตัวอย่างคือซีรีส์ “ลำนำกระดูกหยก” ซึ่งมีชื่อภาษาจีนว่า 玉骨遥 (Yù Gǔ Yáo) 

• 玉 (Yù/อวี่) หมายถึงหยก
• 骨 (Gǔ/กู่) หมายถึงกระดูก
• 遥 (Yáo/เหยา) ให้ความหมายเกี่ยวกับความห่างไกล หรือ เนิ่นนานมาแล้ว

ในชื่อภาษาจีนไม่ได้มีคำที่หมายถึง “ลำนำ” อยู่โดยตรง การเติมคำว่า “ลำนำ” ลงในชื่อภาษาไทยจึงเป็นการตั้งชื่อใหม่เพื่อสร้างอารมณ์ให้เข้ากับซีรีส์โรแมนติกย้อนยุค ทำให้ชื่อ “ลำนำกระดูกหยก” ฟังดูมีความเป็นวรรณกรรม มากกว่าการแปลชื่อจีนแบบคำต่อคำ

ดูซีรีส์ “ลำนำกระดูกหยก” คลิกที่นี่ https://u.wetv.vip/TheLongestPromiseTH1j

ทำไมมักเจอ “ลำนำ” ในซีรีส์จีนย้อนยุค มากกว่าซีรีส์ปัจจุบัน?

แม้ในความหมายดั้งเดิม “ลำนำ” จะเกี่ยวข้องกับบทกลอนที่ใช้ขับร้อง แต่เมื่ออยู่ในชื่อหนังสือ ละคร หรือซีรีส์ คำนี้สามารถสร้างภาพที่กว้างกว่าเพียงบทเพลง เพราะให้ความรู้สึกถึง เรื่องราวที่กำลังถูกเล่า ถูกจดจำ และถูกขับขานผ่านกาลเวลา

เหตุผลสำคัญคือเรื่องของอารมณ์ของภาษา หากนำคำว่า “ลำนำ” ไปใช้กับซีรีส์เกี่ยวกับออฟฟิศ ธุรกิจ หรือชีวิตวัยรุ่นยุคปัจจุบัน อาจฟังดูไม่เข้ากับเนื้อหาเท่าไร แต่สำหรับเรื่องที่มีฮ่องเต้ องค์หญิง แม่ทัพ สำนักยุทธภพ หรือเทพเซียน คำนี้กลับทำหน้าที่สร้างโลกของเรื่องได้อย่างรวดเร็ว

คำที่มีลักษณะใกล้เคียงกันและมักพบในชื่อไทยของซีรีส์จีนยังมี เช่น ตำนาน ดารา บุปผา ชะตา วาสนา บัลลังก์ จันทรา วสันต์ ฯลฯ ซึ่งล้วนเป็นคำที่มีน้ำเสียงเชิงวรรณกรรม และช่วยให้ชื่อเรื่องดูแตกต่างจากซีรีส์ที่มีฉากหลังอยู่ในยุคปัจจุบัน